Programma 4. Een financieel gezonde gemeente

Ontwikkeling gemeentefonds

• Herijking - De berekende herijking gemeentefonds uit het verleden komt onze gemeente uit op € 96,- per inwoner. (totaal circa 2,8 miljoen euro). Over 2023 t/m 2025 is € 37,50 in mindering gebracht, € 7,50 in 2023 en € 15 in 2024 en 2025. 
  Eerder is aangegeven dat verder invoering hiervan met ingang van 2026 zou plaatsvinden.  Dit is uitgesteld tot 2027. Vooralsnog hebben wij in onze begroting rekening gehouden met het doorzetten van de korting van € 15,- per inwoner in 2027 t/m 2029. Voor 2030 komt daar dan nog €15 bij als er niets wijzigt.
• OEM - Er loopt een onderzoek naar de overige eigen middelen (OEM) en hoe hiermee om te gaan. Dit is een risico aangezien eerder het idee bestond om deze ook mee te nemen in de vereveningsbijdrage zoals bij de OZB. Het gaat hier om de inkomsten uit parkeren, toeristenbelasting en forensenbelasting. Ook dit maakt onderdeel uit van het onderzoek naar de verdere invoering herijking gemeentefonds.
• Budget jeugdhulp - Het Rijk heeft in de meicirculaire 2025, wederom incidenteel, extra budget beschikbaar gesteld voor de jaren 2026 en 2027. Dit betekent dat voor 2028 en verder onzeker is of de gemeenten voldoende budget voor de bekostiging van de jeugdhulp krijgen.

OZB compensatie
Onderzocht wordt of, en zo ja op welke wijze, sportverenigingen en maatschappelijke organisaties met een eigen accommodatie gecompenseerd kunnen worden voor (een deel van) de OZB-lasten. 

4.1 Lening IKC de Kiem € 2.362.000
De raad wordt gevraagd in te stemmen met het verstrekken van een lening aan het schoolbestuur Blosse van € 2.362.000,- voor de realisatie van 530 m² kinderopvang bij IKC De Kiem. De gemeente wil hieraan bijdragen vanwege het belang van een combinatie van school en kinderopvang. Via een langlopende overeenkomst betaalt Blosse de lening in 40 jaar terug. Het rentepercentage wordt vastgesteld op het dan geldende rentepercentage voor een 20 jaarslening bij de BNG. Vooralsnog is met ingang van 2026 een rentelast en opbrengst van 3,66%  (stand 30-07-2025) budgetneutraal opgenomen (€ 86.449,-). Dit wordt later na de verstrekking van de lening aangepast aan het dan geldende rentepercentage.

4.2 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel. Betreft hier vooral de technische tegenboeking van de omslagrente.

4.3 Indexatie huurinkomsten voor dit PO
Dit betreft het totaal van de 3,5% indexatie op de huurinkomsten voor 2025 en verder. Dit gebeurt normaal in de kadernota maar daar ontbraken de gegevens nog. De indexatie voor 2025 wordt in de tweede FIRAP 2025 verwerkt.

4.4 Actualisatie rentekosten
Naar aanleiding van de geactualiseerde liquiditeitsprognose en de huidige rentestand zijn de verwachte rentelasten aangepast.

4.5 Ombuiging scanauto parkeernaheffingen
Met ingang van maart 2026 wordt een scanauto in de gemeente Bergen ingezet. De verwachting is dat dit zorgt voor meer inkomsten aan  verkeerboetes. Echter de betalingsbereidheid voor parkeerkosten wordt op langere termijn ook groter waardoor inkomsten op parkeernaheffingen  afvlakken. Op dit moment wordt rekening gehouden met 5% per jaar. In een volgend P&C document wordt gemonitord wat de stand van zaken is bij inkomsten van parkeernaheffingen en dit wordt, indien nodig, aangepast in de begroting. De verwachting is dat de hoeveelheid parkeernaheffingen in 2026 stijgen van 6.000 nu, naar 12.000 stuks na de inzet van een scanauto. 

4.6 Ombuiging scanauto parkeerheffingen
Met ingang van maart 2026 wordt gestart met de inzet van een scanauto. De verwachting is dat de betalingsbereid (10% verhoging) op langere termijn groter wordt. Voor 2026 wordt hierbij gerekend met 3 %  verhoging. De te verwachten inkomsten worden hierbij verhoogd op basis van de inzet. In de Kadernota 2027 worden nieuwe inzichten verwacht waardoor dan een update wordt verwerkt.

4.7 Ombuiging kosten invoering scanauto
De inzet van de scanauto zorgt voor extra autokosten en personele inzet. Berekend is dat het uurtarief van de inzet scanauto € 184 is. Over het gehele jaar zorgt dit voor extra uitgaven van € 222.700,-. Daarnaast zijn er eenmalige kosten voor de start in 2026. Dit komt uit € 15.000,-.

4.8 Huisvestingskosten werkorganisatie BUCH
Bij de oprichting van de BUCH-werkorganisatie in 2017 is afgesproken dat de huisvesting kosteloos beschikbaar zou worden gesteld door de vier gemeenten. Deze afspraak is destijds vastgelegd in de gebruikersovereenkomsten. Bestuurlijk is de wens uitgesproken om te komen tot nieuwe uitgangspunten en afspraken over de verdeling van de kosten voor huisvesting. In de nieuwe uitgangspunten gaat de werkorganisatie BUCH de werkplekken, met uitzondering van de zogenoemde hubs, in de gemeentehuizen van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo huren. De BUCH betaalt de vastgestelde huur- en exploitatielasten aan de betreffende gemeenten, waardoor de lasten via de reguliere verdeelsleutel over de gemeenten worden verdeeld.

4.9 BTW correctie op gemeentehuis
In 2025 is een correctie gekomen op de BTW die voor het gemeentehuis aftrekbaar is. Er is minder BTW aftrekbaar waardoor de kosten hoger worden.

Toelichting kredietmutaties per cluster

Cluster afval: Totaal € 86.000 (N) hoger krediet.
Nieuw: Dit betreft hogere kosten voor de noodzakelijke vervanging van de klein chemisch afval depots op de milieustraten Bergen en Schoorl. 
Bestaand: Het krediet voor de overkapping voor de huisvuilwagen van € 250.000,- wordt doorgeschoven van 2025 naar 2026 in afwachting van besluitvorming met betrekking tot de milieuparken en gemeentewerven.

Materieel: Geen mutatie.

Cluster onderwijs: € 2.164.000 (N) hoger krediet
Bestaand: Dit betreft de verhoging investering Integraal kindcentrum (IKC) De Kiem door de volgende wijzigingen:

1. Het basisbedrag is hoger dan eerder begroot door verhoging van de prijzen van de bouw. Daarnaast is een investeringsbudget opgenomen om het gebouw beter op deze bijzondere locatie te laten passen.
2. Er is budget opgenomen voor inclusie, waarbij alle kinderen gelijke kansen krijgen in het onderwijs. In het geval van IKC De Kiem gaat het om 4,5% (tot 300 leerlingen) per 100m2 bruto vloeroppervlak (bvo). Dat er extra vierkante meters (m2) nodig zijn en hoeveel moet nog wel door het schoolbestuur worden onderbouwd.
3. Er is budget opgenomen voor duurzaamheidsmaatregelen voor het gebouw.
   a. Om het gebouw van BENG (bijna energie neutraal) naar ENG (energieneutraal) te brengen: € 175 per m2 bvo.
   b. Voor NoM (nul op de meter) € 100 per m2 bvo.
   Door het schoolbestuur moet worden aangetoond door een TCO (total cost of ownership) welk bedrag hiervan in de exploitatie niet kan worden terug verdiend.
4. Er is ook een klein budget opgenomen voor overige duurzaamheidsmaatregelen, zoals klimaatadaptatie, natuurinclusie en circulair bouwen. Het schoolbestuur besteedt dit aan naar wat het beste past in het nieuwe kindcentrum.
5. De investeringsbedragen worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de BDB-index.
6. De sloopkosten van de bestaand bouw van € 500.000,- (inclusief asbestsanering) waren nog niet meegenomen.
   Dit investeringsbudget wordt verstrekt specifiek voor IKC De Kiem op basis van een bestendige gedragslijn vooruitlopend op het toekomstig Integraal Huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting Bergen.

Openbare ruimte: € 97.000 (N) hoger krediet
Nieuw: Er is een nieuw krediet 7210391 markt en evenementkasten van € 187.000,- (N) opgenomen voor de noodzakelijk vervanging van de markt en evenementkasten (stroomvoorziening en meters). 
Bestaand: Er wordt voor circa 5,8 mln aan kredieten (gedeeltelijk) doorgeschoven en bijgesteld in verband met de actualisatie van de planningen. Per saldo € 90.000,- (V).

Overige: € 109.000 (N) hoger krediet
Bestaand: Dit betreft het doorschuiven van een aantal investeringen in het gemeentehuis omdat dit moest wachten op de afronding van de verbouwing door de BUCH. Verder worden de kredieten bijgeraamd aangezien er minder BTW kan worden verhaald dan eerder aangenomen.

Recreatie € 568.000 (N) hoger krediet
Dit betreft 2 nieuwe investeringen, voor een brug en bestrating Slotgracht naar aanleiding van een eerder motie en een verhoging van het krediet voor de vervanging van de strandpost van de Egmondse reddingsbrigade.

Riool: € 463.000 (V) lager krediet
Bestaand:  Betreft aanpassing van de vervanging van de IBA's (individuele behandeling afvalwater) in het buitengebied. Onlangs is een nieuwe vervangingsplanning ontvangen van het Hoogheemraadschap. Hieruit is gebleken dat voor de jaren 2025 en 2026 een inhaalslag wordt opgepakt. Door wijziging in wetgeving worden vervolgens ongeveer 10 huishoudens alsnog aangesloten op het normale rioolstelsel en kunnen de investeringen voor 2027 en 2028 vervallen.