Voorwoord

Voor u ligt de begroting voor het jaar 2026 van de gemeente Bergen. Een begroting waaruit duidelijk spreekt dat de gemeente Bergen er financieel meerjarig heel goed voor staat. En dat is, met oog op de bezuinigingen van het Rijk op het gemeentefonds, de hoge inflatie en oplopende maatschappelijke kosten voor zorg en welzijn, een geruststellende gedachte.

Het college en de gemeenteraad zijn dan ook trots op deze begroting die structureel een beperkt overschot laat zien, zonder daarbij de lasten voor onze inwoners en ondernemers onverantwoord te hoeven verhogen. Voor de nieuwe raad en het nieuwe college die aantreden na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 creëren we daarmee afdoende ruimte voor het financieren van nieuwe plannen en behouden we de ruimte voor het starten en verder uitvoeren van plannen uit deze periode. De ambitie van de gemeenteraad en het college blijft onverminderd groot.

Een kleine greep uit de lopende projecten en programma’s;
We investeren bijvoorbeeld in een hoogwaardige kwaliteit van onze openbare ruimte en waar stikstof ons niet dwarszit, in het bouwen van meer woningen. Daar waar stikstofnormen onze plannen wél dwarsbomen zoeken we met het Rijk en de provincie naar oplossingen. Ook onze bijdrage aan het beperken van temperatuurstijgingen door CO2 uitstoot zetten we onverminderd voort. En we maken werk van goed beheer en onderhoud van al het groen dat onze gemeente zo mooi maakt. Met partijen in de regio blijven we het behoud van de hoge kwaliteit natuur in onze gemeente bewaken.

We gaan door met de realisatie van het nieuwe Kindcentrum ‘De Kiem’ vlak bij het Slotkwartier in Egmond aan de Hoef. We helpen de Adriaan Roland Holstschool met verhuizen naar de naastgelegen Kloosterpoort. De verbinding onderwijs en jeugdzorg gaan we ook het komend jaar beter borgen om zo, via vroegsignalering, zwaardere jeugdzorg voor onze jongeren te voorkomen. Om de kwaliteit van jeugdzorg beter te borgen en de kostenontwikkeling in toom te houden, gaan we professioneler en doelgerichter diagnosticeren, halen we de banden met huisartsen verder aan en werken we aan een meer kostenbewuste cultuur bij aanbieders.

We bouwen verder met onze ondernemers aan het versterken van de onderlinge samenwerking door te investeren in centrum management, regionale marketing en het vernieuwen van het strandbeleid. Ook versterken we via samenwerking in het ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord de dienstverlening aan MKB-ers. Want de leefbaarheid van onze kernen kunnen we alleen borgen als we een aantrekkelijk ondernemersklimaat hier én in de regio blijven faciliteren.

Niet in de laatste plaats kijken we komend jaar ook naar de wijze waarop we zelf ons werk doen. Als bestuur hebben we na een onrustige periode een heldere opdracht gekregen om de besluitvorming transparanter en verifieerbaarder vorm te geven. In nauwe samenwerking met onze partner gemeenten in het BUCH bestuur zijn we goed op weg om de eerder door de gemeenteraad geconstateerde procedurele tekortkomingen te verhelpen en zo al onze besluiten voor de gemeenteraad, ondernemers en inwoners kwalitatief beter te maken. 

Ook nemen we onze relatie met inwoners en ondernemers onder de loep en gaan we een vervolgstap zetten om de participatie nog beter vorm te geven. Als het om participatie gaat, wordt er in 2026 bijvoorbeeld in samenspraak met inwoners en ondernemers toegewerkt naar een besluit over de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Ook worden er in samenspraak met inwoners goede vervolgafspraken gemaakt over het borgen van de veiligheid in de dorpen bij de huisvesting van alleenstaande minderjarige asielzoekers in Schoorl en Egmond Binnen.

Ook in 2026 werken de gemeenteraad en het college, met de ambtelijke ondersteuning vanuit de Werkorganisatie de BUCH, met ambitie gestaag verder aan een gezond, duurzaam en bruisende gemeente Bergen.

Verwachte, maar nog niet concrete, uitgaven en inkomsten
De begroting bevat in de basis alle voorgenomen voorstellen waar we de definitieve bijbehorende kosten voor opnemen. Naast de benoemde beleidsvoornemens zijn er echter nog onzekerheden, met soms incidentele, maar ook structurele impact. De precieze bedragen hiervan weten we nog niet. Het college en de raad willen transparant zijn over deze onzekerheden. 

Het gaat om de volgende onzekere uitgaven en/of inkomsten:
•    Dorpshuis de Blinkerd
•    GGD consultatiebureau
•    De Watertoren
•    PCC
•    Gemeentewerven
•    Verduurzaming de Beeck
•    Stijging bouwkosten projecten

Herijking algemene uitkering gemeentefonds
Volgens de huidige planning wordt begin 2026 bekend hoe men verder wil met de herijking van het gemeentefonds vanaf 2027. Van de € 96,- extra lasten per inwoner is in 2025 € 37,50 doorgevoerd. Voor 2027, 2028 en 2029 is in de begroting vooralsnog rekening gehouden met het doorvoeren van € 15 per inwoner per jaar. Gezien de val van het kabinet is het de vraag of hier op tijd duidelijkheid over is.

Gemeentefinanciën “ravijnjaar” 2026 doorgeschoven naar 2028
Het beoogde tekort in 2026 wordt deels opgevangen. Dit komt door:

•    Incidentele maatregelen (zoals de extra middelen uit de Voorjaarsnota 2025). 
•    Het doorschuiven van de hervormingsmaatregelen in de jeugdzorg naar 2028 en het uitblijven van blijvende indexering en een definitief nieuw financieringssysteem. 

Het gevolg is dat het zogeheten ravijnjaar niet verdwijnt, maar in feite wordt doorgeschoven naar 2028. Gemeenten krijgen zo tijdelijk lucht, maar de structurele onzekerheid blijft bestaan en schuift slechts enkele jaren door.